Slavoj, czyli tam i z powrotem

Niedawno czytałem, że w Londynie skonstruowano taki aparat, proste krzesło na kółkach poruszane myślą. Odrutowują twój mózg, łączą go z komputerem, który wykrywa proste myśli. Jeśli bardzo usilnie będziesz myślał „naprzód” albo „w lewo”, komputer tę komendę wychwyci i przełoży ją na energię – wózek jedzie. (…) Skoro jednak coś przebiega od wewnątrz na zewnątrz, to może też przebiegać odwrotnie. Skoro mogę poruszać przedmioty własną myślą, może inni mogą poruszać przedmiotami i w ten sposób sterować moją myślą? To już się dzieje. Kiedy człowiek wpada w panikę, jego mózg wytwarza fale elektromagnetyczne. Naukowcy zadali sobie pytanie: czemu nie spróbować w drugą stronę? Zbombardujemy cię tymi samymi falami i wpadniesz w panikę. Podobno mają już taką maszynę.

– Slavoj Žižek, http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/Zizek-Mam-slabosc-do-Robespierrea/menu-id-77.html

Z powyższego cytatu usunąłem sedno:

Podstawą naszej wolności i godności jest dystans między tym, co wewnętrzne, i tym, co zewnętrzne. Rzeczywistość jest na zewnątrz mnie, jestem wolny, mogę myśleć. A teraz dzieje się coś obscenicznie boskiego. Przywilejem Boga jest, że jeśli coś pomyśli, staje się to rzeczywistością. Teraz my też to potrafimy.

To bardzo ładnie brzmi, nawet jeżeli po krótkim nawet namyśle wydaje się – mówiąc oględnie – ryzykowną i cokolwiek nadmierną ekstrapolacją: (1) wbrew interpretacji Žižka ów aparat nie wykrywa myśli „naprzód” ani „w lewo”, a jedynie reaguje na wcześniej zapamiętane wzorce fal mózgowych, a (2) na tak podstawowym poziomie różnica pomiędzy układem mózg-ręka-interfejs-urządzenie i mózg-interfejs-urządzenie jest czysto ilościowa i radykalnie odległa od jakościowej różnicy między myśleniem ludzkim i boskim. Niemniej: to całkiem ładnie brzmi i byłoby być może o czym myśleć, gdyby nie to, że cała pełniąca rolę dowodu obudowa jest zupełnie bzdurna. Jeżeli ktoś fundamentem dowodu czyni twierdzenie: „Skoro (…) coś przebiega od wewnątrz na zewnątrz, to może też przebiegać odwrotnie” (sic!) – to znaczy, że (1) albo sam wierzy w to, że krzycząc do głośnika radiowego zostanie usłyszany w radiostacji, (2) albo traktuje odbiorcę z taką wyższością, która zwalnia z potrzeby szukania dobrych, uzasadnionych analogii. Przy czym oba przypadki definitywnie zwalniają z obowiązku intelektualnego zaangażowania w interpretowanie tych objawień. (Skądinąd: czy historyjka o urządzeniu „bombardującym falami” to nie jest przypadkiem przekształcona wersja opisów eksperymentów z infradźwiękami?)

Warto wynotować jeszcze jeden fragment – o ile bowiem nie występuje w nim jakiś olbrzymi skrót myślowy i niejawne przywołanie nieznanych mi koncepcji to cały wyimek jest właściwie doskonale beztreściowy:

Czego Marks nie dostrzegł, to tego, że ten ogólny intelekt ludzi, ten symboliczny kapitał, nie zniesie wcale własności prywatnej, ale przeciwnie – sam zostanie sprywatyzowany. Czy nie tego właśnie dokonał Bill Gates? Sprywatyzował część ogólnego intelektu, sieć wiedzy, którą się wszyscy posługujemy. On tutaj nie pobiera zysku, to jest raczej rodzaj renty, którą mu płacimy, kiedy używamy systemu Windows. To nie jest żaden klasyczny wyzysk. Cena nie ma tu nic wspólnego z kosztami produkcji.

Czego tu nie ma! I „ogólny intelekt” (wg słownika intelekt jest atrybutem osobniczym), i „symboliczny kapitał”, i „sieć wiedzy” (sieć – bardzo modne słowo), nawet „wyzysk” w zaprzeczeniu – i tylko zupełnie nie wiadomo w jaki sposób Gates ów „ogólny intelekt” i „symboliczny kapitał” „sieci wiedzy” częściowo sprywatyzował. Czyli: rzadkie leci.



flickr

last.fm

No recently listened tracks.

Inne miejsca

Towary Zastępcze
Zespół pieśni, tańca i różańca.
http://towary.art.pl/

Bezpośrednia transmisja z końca świata
...spotkajmy się ponownie po krótkiej przerwie reklamowej.
http://czerski.soup.io/

Słowo w Uchu
Archiwum Gdyńskiego Festiwalu Literackiego, zawierające m.in. relacje video z 11 spotkań.
http://slowowuchu.pl/

Blog
Archiwum bloga prowadzonego w latach 2003-2009.
http://czerski.art.pl/archiwum/

Nasiono
Nowe idzie znad morza.
http://nasiono.net/

Teksty w serwisie: Creative Commons License
(= dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 2.5 Polska)

Wykorzystywane oprogramowanie:
WordPress (+ AJAX Calendar, All in One SEO Pack, Events Manager, Google Analytics for WordPress, Google XML Sitemaps, Polska data, Typografika)
jQuery, DD_roundies, facebox